English
Project Description
Deutsche Projekt-beschreibung Türkçe Software Download & Participation Credits & Contact

qaul.net, açık bir iletişim prensibinden yararlanarak kablosuz bilgisayar ve mobil cihazların, önceden belirlenmemiş anlık ağlar (spontaneous network) oluşturabilmesini sağlar. Mevcut internet veya cep telefonu altyapılarından bağımsız olarak; metin tabanlı mesajlaşma, dosya paylaşımı ve sesli aramalar mümkündür. Qaul.net kullanıcılar arasında bir virüs gibi yayılabilir ve açık kaynaklı olarak serbestçe değiştirilebilir.

Günümüzde, Mısır, Burma ve Tibet gibi bölgelerde iletişimin baskılanmasını ve doğal felaketlerden kaynaklanan büyük çaplı elektrik kesintilerini göz önüne alarak, qaul.net hem iletişimin için kullanılan mevcut teknolojileri incelemeyi, hem de bu konuda yeni yöntemler geliştirmeyi amaç edinmiştir.

Beklenti

Mısır, Ürdün, Suriye, Libya, Bahreyn İran ve Çin'de ayaklanmalar gerçekleşmekte. Büyük bir devrime tanıklık ediyoruz. Konuşma ve bilgi özgürlüğünden verilecek tavizler, siyasal ve sosyal özgürlüklerde daha da büyük azalmaların önünü açacak.

“İnternet devriminin bir sonucu, deprem bölgesinde altyapı tamamen çöktüğü için, deprem bölgesinin dışındakilerin, içeridekilerden çok daha fazla bilgi sahibi olduğunu bilmeleri ya da düşünmeleridir. Biz Zurich, Houston ya da Nairobi'den, süpürülüp atılmış Sendai havalimanının resimlerine bakarken, olay yerinden sadece on kilometre uzaktakiler henüz bir şey bilmezler.”
Florian Coulmas, Tokio'daki Japonya çalışmaları Alman Enstitüsü direktörü, Japonyadaki deprem ve tsunami sonrasındakindaki medya üzerine - NZZ, 14 Mart 2011

Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bizler, hem Arabistan, Asya ve Kuzey Afrika ülkelerindeki devrimsel olayları, hem de Japonya ve Hawai'de gerçekleşen felaketleri gerçek zamanlı denebilecek bir hassasiyette takip etmekteyiz.

Twitter Devrimi

Bir Twitter devrimi mi yaşıyoruz? Sayısal haberleşme yöntemleri sayesinde eski sınırlarını aşan konuşma ve bilgi özgürlüğü anıtsal bir başarıdır. Eklenen her yeni iletişim kanalı ve sosyal ağ, yeni çeşit katılım yolları ve yeni bakış açıları ortaya çıkarıyor. İletişim teknolojilerinin her biçimi, içeriği şekillendirmekte ve belirli nitelikler eklemektedir. Twitter ve Facebook'un bile sınırları var.

İletişim Koşulları

Günümüzde, ağ üzerindeki platformlar politik açıdan mutlaka devrimci değiller, hatta bu konuda ünleri biraz şüpheli bile diyebiliriz. YouTube, Asya ve Afrikadaki akışın önünü kesiyor, Facebook 2010'da Mısır'da Khaled Said ve Mohammed El-Baradei'ye ait aktivist siteleri sildi, Google bile düzenli olarak dünyadaki çeşitli baskıcı otoritelerle işbirliği yapıyor.

Mobil telefon sistemi, cihazları anten veya uydular aracılıyla bağlar
Yerel ağların kapsamının dışındaki bilgisayar bağlantıları; yönlendiriciler, sunucular, servis sağlayıcılar ve internet omurgası üzerinde çalışır.
qaul.net değişik kablosuz cihazları doğrudan bağlayarak bir örgü ağ oluşturur, böylece mobil telefon sistemi ya da sunucu olmadan çalışır.

Kesinti

Kahire'deki protestoların doruk noktası, 28 Ocak 2011'd, tüm internet ve taşınabilir telefon bağlantısının altı tam gün boyunca kapatılmasıyla gerçekleşti. Ülkedeki yönetici makamlar, halkın sayısal haberleşmeden yararlanmasını dehşet verici buluyordu. Fakar sayısal haberleşmedeki kesintilere rağmen, gösteriler bir şekilde büyümeye devam edebildi.

Halkın bir kısmı Kahire sokaklarında ilerlemeye cesaret ederken, bir kısmının da devrimi internetten seyirci olarak, fare tıklamalarıyla desteklemeyi seçtiği anlaşılıyordu. Bu çarpıcı ayaklanmada seyircilerin bir etkisi olmadı. Tıpkı Eylül 2007'de Myanmar, Mart 2008'de Tibet, Haziran 2009'da İran, Temmuz 2009'da Uygur Özerk Bölgesi ve 2011 Mart'ta Libya'da olduğu gibi internet kesilmeleri ile seyirciler dışarıda bırakılmıştı.

İletişime Bağımlılık

12 Ocak 2010'da Haiti'de ve 11 Mart 2011'de Japonya'da gerçekleşen korkunç deprem felaketleri de çok kasvetli bir tablo çiziyor. Bu doğal afetler içinde bulunduğumuz iletişim toplumunun çarpıcı bir açığını sergiliyor. Etrafımızdaki haberleşme gereçlerinin bolluğuna rağmen, en büyük aciliyeti yaşayan insanlar, çoğunlukla yardım çağrılarını iletemiyor. Baz istasyonlarının birçoğu devredışı kalıyor ve kalan sistemler de aşırı yük altına giriyor.

'Freifunk' ve 'Funkfeuer' açık kablosuz ağlardır. Kullanıcı tarafından ayrıca sağlanan yazılımlara ve belli yönlendiricilerde (router) çalıştırılabilmek için çeşitli programlara ihtiyaç duyarlar.
One Laptop Per Child (Her Çocuğa bir Dizüstü Bilgisayar) projesinde örgü ağlar oluşturulabilir ancak bu ağlar belli cihazlar ile sınırlıdır.

Özgür Bir Ağ Hayali

Geçmişte birçok kez herkes için basit ve otomatik ağlar duyuruldu ve reklamı yapıldı. Ancak bugüne kadar sadece belirli cihazlarda çalışan, tescilli, sunucu tabanlı uygulamalar için olan çözümler gerçekleştirildi.

“Son yirmi yıl içinde, çoğu siyasal ayaklanma ile haberleşme teknolojisi arasında belirgin bir bağlantı vardı. İran Devrimi (1979) ile ses kasetlerine çok yakın bir şekilde bağlıydı. Filipinler'deki ilk EDSA ayaklanması (1986), fotokopi makinesi ile o kadar alakalı olmuştu ki ona 'Xerox Devrimi' dedik. Çinde başarısızlığa uğrayan Tiananmen ayaklanmasına (1989) 'Fax Devrimi' denilmişti çünkü fax makinesi sayesinde dünyanın kalanı civardakilerden daha bilgiliydi. Filipinlerdeki ocak ayaklanması (2002) elektronik posta ile metin mesajlaşması arasında bir yakınsamayı temsil ediyor. Bu da ayaklanmaya kendine özgü karakteristikler verdi.”
Alex Magno, Manila'da siyasi analist ve sosyoloji profesörü, 'Görmek inanmaktır' adlı belgeseldeki Filipinler röportajı, Kanada 2002

Kablosuz örgü (mesh) ağ teknolojileri, 2000 yılından beri popülerlik kazanmıştır ve bu konuda sürekli araştırma yapılmaktadır. 2003 yılında OLSR (Open Link State Routing) için bir örgü ağ yönlendirmesi protokolü ve deneysel bir RFC (Request For Comments/Yorumlar İçin Talep, standartlaştırma prosedürü) yayınlandı. Bunu, kendisini taban alan, bir tanesi ABD Donanması'na ait olmak üzere çeşitli uygulamalar izledi. Geçtiğimiz yıllarda, Ad-Hoc modu birçok ağ kartında desteklenir hale gelmiştir.

Bütün bu uygulamalar ve yazılım çözümlerini kullanmak bir miktar ayarlama yapılmasını gerektirmekte ve sadece kısmi işlevler sunmaktadır. Günümüzde örgü ağları ile ilgilenen iki topluluk olan Freifunk ve Funkfeuer, ağ ile uygulamaları ayırma yaklaşımını seçmiştir. Bu sistemler birçok teknik olasılık ve kavram barındırmalarına rağmen bunlarla ilgili bilginin yayılması; ayarlamaya harcanan zaman, standart ve konvansiyonların eksik olması ve teknik bilginin yetersiz olması yüzünden sekteye uğramaktadır. Kendi kendine ağ oluşturma konusu, sayısı giderek artarken bir yandan geçersizleşen ticari çözümler ile tedarikçiler yüzünden yorucu bir uğraş haline gelmiştir.

"Ağ"a takılıp kalmak

Son yıllarda görüldüğü gibi, sanayi ve şebeke operatörleri, güçlü pozisyonlarını öne sürerek, açık olmayan yeni sistemler oluşturmaktadırlar. Örnek olarak AppStore 2008'den beri iPhone, iPod ve iPad kullanıcılarını ve geliştiricilerini, Apple tarafından yönetilen ücret tabanlı bir sistemi kullanmaya zorlamaktadır. Özellikle taşınabilir cihaz üreticileri ve şebeke operatörleri, daha ucuz ya da kendileriyle rekabet edebilen iletişim hizmetlerini önlemek için uzun zamandır çaba göstermektedir.

qaul.net daha farklı bir yaklaşım izleyerek, sağlayıcıdan bağımsız, kendi kendini yapılandırabilen, tüm cihazlar için kullanılabilir bir haberleşme ağı oluşturmaktadır: Ağ ve operasyonu bir oluyor.

Özgürlük için çağrı

"Qaul" sözcüğü arapçada görüş, laf ya da söz anlamına gelir. Qaul ingilizcedeki 'call' sözcüğü gibi telaffuz edilir.

qaul.net sayısal çağın getirdiği bireysel ve sosyal tasarım seçeneklerini örnek teşkil edecek bir şekilde yansıtmakta ve uygulamaktadır. Ortaklaşa yeni deneyimler ve yeni anlayışlar kazanmak için uygun araçları inşa etmek için bir temel oluşturur.

“İran diasporası Yeşil Hareket'i (2009) internette tweet'leri, Facebook gönderilerini, ağdaki videoları, mücadelenin ön saflarından gelecek haberlere aç bir şekilde bekleyen seyircilere duyurmakta özellikle etkili olmuştu. Onbinlerce Twitter kullanıcısı profil resimlerini, aktivistlere atıfta bulunmak için yeşil yapmış, yüzlerce kişi İranlı'ların internet filtrelerini geçebilmeleri için proxy'ler kurmuştu. Sosyal medya kullanıcıları için, İran'daki gösteriler kaçınılmaz, küresel bir hikaye olmuştu. Buna karşın, Tunus internet camiasından fazla bir ilgi ya da destek görmedi.”
Ethan Zuckerman, Berkman Center for Internet and Society'de kıdemli araştırmacı ve Global Voices Argument'ın eş kurucusu. :
First Twitter Revolution? Foreign Policy 14 Ocak 2011

Her Yerde ve Her An

Katılım için kablosuz uyumlu bilgisayar, tablet ya da cep telefonlarından qaul.net yazılımını indirmek yeterlidir. Ağ ve santral yapısı doğrudan qaul.net aracıyla yönetilir: yazılım bir WLAN üzerinden aynı bir virüs gibi bir cihazdan diğerine geçirilir. Kapsama alanındaki bilgisayarlar qaul.net ile birbirine bağlanabilir ve bu şekilde ağ kümesine de bağlantılarını gerçekleştirmiş olurlar. Wi-fi özellikli cihazı olan herkes, mevcut bir ağı genişletebilir, ağları birleştirebilir ya da kendi ağını oluşturabilir.

Açık kaynak kodlu proje 'Freifunk' / 'Funkfeuer' ve 'One Laptop per Child' (her çocuğa bir dizüstü bilgisayar) adlı yardımcı program, ağ olarak bir örgü ağ kullanıyor. qaul.net bu gelişmeleri bir adım öteye taşıyarak sunucu ve yönlendirici yazılımları ile cihazlardaki uygulamaları birleştirir. Hatta ağa erişim sağlanması bile merkezi bir birime bağlı değildir, böylece ağ bir virüs kadar çabuk ve kolayca yayılabilir.

Ağa Katılmak

qaul.net; üst ağı, altyapısı ya da kendi kullanımı arasında hiçbir ayrım yapmadığı için farklıdır. qaul.net'te her cihaz ağın bir parçasıdır, aynı zamanda da işlevsel bir giriş ve karşılama aracı olarak çalışır. Uygulama yazılımı, sunucu ve yönlendirici yazılımıyla doğrudan bağlıdır. Sadece belli marka veya sistemler ile çalışmaktansa, qaul.net HER çeşit kablosuz cihaz arasında TEK bir ağ oluşturur.

Sesli aramalar, dosya paylaşımı, Twitter benzeri mesajlaşma. Açık bir API (yazılım geliştirme arayüzü) programcıları kendi uygulamalarını yazmaya davet edecek.

Open Source

Yazılım, GPL (Gnu public license, gnu genel kamu lisansı) altında yayınlanacaktır. "Viral" denebilecek bu açık-kaynak yazılım lisansı, yazılımın hem kendisinin hem de üzerinden geliştirilen ve iyileştirilen versiyonlarının, kalıcı ve özgürce erişilebilir olmasını garanti etmektedir. Yazılımda bakım, değişiklik ve iyileştirme yapılması için yazılım geliştiricilerden oluşan bir topluluk oluşturulacaktır.

Popular WLAN routers connected over a record distance of 300km. Connections between portable devices manage to bridge 40m. This distance can be augmented with sticks, routers and antennas.

İletişim Menzili

Günümüzde Wi-Fi yönlendiriciler çok yoğun bir ağ oluşturmaktadır. Birçok şehirde, yaygın olarak bir düzineden fazla kuvvetli sinyal bulunabilir. Doğrudan kablosuz bağlantıda rekor 300 kilometre gibi şaşırtıcı bir uzaklık oldu. İki adet geleneksel yönlendiriciye doğaçlama olarak yönlü antenler eklenerek gerçekleştirildi. qaul.net için de bu şekildeki köprü (bridge) cihazları düşünülebilir ve ağ hemen hemen sınırsız olarak genişletilebilir.

Ancak birinci öncelik muhit ve yakın kullanıcılarda. qaul.net'in ilk öncelikte birbirine bağlaması gereken cihazlar yönlendiriciler olmamalıdır, bunun yerine doğrudan bireysel bilgisayar ve mobil cihazları bağlamalıdır. Bu, oluşan ağın daha kalabalık olmasını sağlar ve katılan farklı cihazlar arasında ne zaman olursa olsun anlık ağların oluşabilmesini mümkün kılar.

Dağıtılması

qaul.net bir virüs gibi aktarılır. Kullanıcılar bir wi-fi cihazı ile erişim sağlarlar. Erişmeyi seçen kullanıcılar, bu bağlantı üzerinden doğrudan kurulabilir bir yazılım elde eder ve hemen sonra qaul.net'i başkalarına da iletebilecek hale gelirler.

Topluluk

qaul.net pahalı ve hataya meyilli sistemlere bir alternatif sunmaktadır. Bir mesajlaşma sistemi veya çalışma ya da öğrenme aracı şeklinde genişletmeler yapılması mümkündür. Internet'in devredışı kalması durumunda, qaul.net, yakın çevre üzerinden yayılan bir haberleşme aracı sağlar. qaul.net -gelişigüzel kullanıldığı durumda bile- o anki altyapının durumu ve sınırlamalarına göre hassaslaşabilir ve ağ ile haberleşmenin yeni şekillerini denemeyi teşvik eder.

Program bir virüs gibi aktarılır: kullanıcıdan kullanıcıya. Bir kullanıcı yeni bir qaul.net wifi bağlantısı keşfettiğinde o bağlantının kendisi üzerinden yazılımı indirebilir. Kurulumdan sonra hemen kullanabilir ve başkalarına da geçirebilir.
Program bir virüs gibi aktarılır: kullanıcıdan kullanıcıya.

Eylem ve içebakışta yeni boyutlar

Uzun süredir işbirliği ve yapıcılık üzerine kurulu kültürel tekniklerin çağındayız. Bireysel görüşlerimiz artık iletişim koşulları tarafından şekillendiriliyor. Buna olan bağımlılığımız ise, bir iletişim kesintisi sonucu köşeye sıkışmamıza ve izole olmamıza kadar farkedilmeyebilir.

qaul.net perdenin arkasına bakmamızı, mevcut alanın ve ufkun ötesini keşfetmemizi sağlar.

qaul.net bilgisayar ve mobil cihazları wifi aracılığıyla bağlar. Aradaki ayrımı altyapıya ve kullanıma dönüştürür.

Bir sonraki devrime göre tasarlanmış araçlar

Bireysel bağımsızlık ve kişisel bir bakış açısı, siyasi sistemin bir eleştirisini yapabilmek için bir önşarttır, bunun yanısıra alternatiferin de aranmasını başlatır. Hatta bu yetenek konuşma özgürlüğünden bile daha önde gelebilir. qaul.net bağımsızlın bu boyutuna ve bireyin güçlendirilmesine adanmıştır. Bu proje, dikkatimizi gitgide küreselleşen bir oluşa yöneltiyor. Bu oluş ise bizi daha çok hizaya sokuyor ve bağımlılıklarımızı arttırıyor. qaul.net bu akış açısını tersine çeviriyor. Subjektif ve belirli bir pozisyondan başlayarak, önce yakın çevremize, daha sonra onların çevrelerine, oradan da dünyaya bakıyor.

qaul.net ismi Arap direnişçilerine bir övgüdür. Bu projenin davranışı, tıpkı kendi eylem potansiyelini, değiştirilemez gibi gözüken güç dengelerinin arasında küçük parlak bir ışık gibi keşfeden direnişçi gruplara benzer.

Translation by: "missingtxt"